ตอนที่ 4 : Candide ได้เจอกับอาจารย์ PANGLOSS อีกครั้งได้อย่างไร และอะไรเกิดขึ้นกับพวกเขา
Candide เดินเข้าไปหาขอทานผู้นั้นด้วยความสงสารแทนที่จะเป็นความกลัว เขาได้ให้เงินแก่ขอทานซึ่งเงินนั้นเขาพึ่งได้มาจาก James ขอทานเงยหน้ามอง Candide จากนั้นเขาก็น้ำตาไหลออกมาและโผเข้าไปหา Candide Candide ตกใจและถอยกลับด้วยความรังเกียจ
“อนิจจา” ขอทานเอ่ย “นี่เจ้าจำ Pangloss ไม่ได้แล้วหรือศิษย์รัก”
“อะไรนะ โอ้ ท่านคืออาจารย์ Pangloss ของข้า ทำไมท่านถึงมาอยู่ในสภาพที่น่ากลัวเช่นนี้ ทำไมท่านถึงไม่อยู่ที่ปราสาท แล้ว Cunegonde ผู้หญิงที่สวยที่สุด เป็นอย่างไรบ้าง”
“ข้าไม่มีแรง ข้ายืนไม่ไหว”
Candide พาพยุงร่างของ Pangloss ไปที่คอกม้าของ James และเอาขนมปังมาให้เขากิน หลังจากที่ Pangloss สภาพดีขึ้น Candide จึงเอ่ยถามว่า
“Cunegonde เป็นอย่างไรบ้าง”
“เธอตายแล้ว” เขาตอบ
Candide สลบไปทันทีเมื่อได้ยิน Pangloss เห็นดังนั้นจึงช่วยคืนสติให้ Candide ด้วยน้ำส้มสายชูเก่าๆที่เขาพบในคอกม้า ไม่นาน Candide ก็ได้สติกลับคืนมา
“Candide ตายแล้ว สิ่งที่ดีที่สุดในโลกได้หายไปแล้ว เธอป่วยด้วยโรคอะไรถึงได้ตาย คงไม่ใช่ว่าเธอเศร้าเพราะพ่อของเธอขับไล่ข้าออกจากปราสาทใช่ไหม”
“ไม่” Pangloss กล่าว “เธอโดนทำร้ายและถูกฟันตายโดยทหารของบัลแกเรีย พ่อของเธอถูกฟาดเข้าที่หัวหลังจากที่พยายามปกป้อง ส่วนแม่ของเธอถูกจนกลายเป็นชิ้นๆ ลูกศิษย์ของข้าก็มีสภาพไม่ต่างกันพี่สาวของเขา และสำหรับปราสาท พวกมันเอาไปหมด ทั้งก้อนหิน ทั้งยุ้งข้าว แกะ เป็ด หรือต้นไม้ พวกมันเอาไปทั้งหมด แต่พวกเราก็ได้ล้างแค้น ชาว Abares ก็ทำสิ่งเดียวกันที่มันทำกับเราแก่บารอนชาวบัลแกเรีย”
เมื่อบทสนาจบลง Candide ก็สลบลงอีกครั้ง แต่ไม่นานเขาก็ได้สติขึ้นมาอีกครั้ง เขาพยายามถามหาเหตุผลที่เหมาะสมที่ทำให้ Pangloss ถึงได้ตกต่ำลงมาอยู่ในสภาพที่แย่ถึงเพียงนี้
“อนิจจา มันคือความรัก ความรักที่เป็นความสบายใจของเผ่าพันธุ์มนุษย์ ความรักเป็นผู้รักษาจักรวาลให้คงอยู่ จิตวิญญาณทั้งหมดสัมผัสได้ถึงความรัก ความรักที่อ่อนโยน” Pangross เอ่ย
“อนิจจา ข้าเข้าใจความรัก มันคือราชาของหัวใจ มันคือวิญญาณของวิญญาณพวกเรา แต่มันไม่ใช่อะไรที่มากไปกว่า การที่จูบ และ โดนเตะเข้าที่หลังอีก 20 ครั้ง อะไรที่เป็นผลลัพธ์อันงดงามที่เกิดจากเหตุอันน่าขยะแขยงนี้ ท่านช่วยบอกที” Candide ถามกลับ
“Candide ศิษย์รักของข้า เจ้าจำ Paquette หญิงสาวที่งดงามที่รอภรรยาท่านบอรอนได้ไหม ในอ้อมแขนของเธอนั้นข้าได้รู้สึกอย่างกับอยู่บนสวรรค์ แต่นั่นก็ทำให้ข้ารู้สึกทนทุกข์ทรมาณประหนึ่งนรกกำลังกัดกินข้า เธอติดโรคมาจากพวกเขา บางทีเธออาจจะตายไปแล้ว เธอได้รับของขวัญนี้มาจากการเรียนกับนักบุญ (Grey Friar) ซึ่งติดมาจากหัวหน้าทหารม้า ที่รับใช้ภรรยาของขุนนางซึ่งติดมาจากเด็กรับใช้ของคณะเยซูอิตซึ่งเป็นเด็กรับใช้บนเรือของกัปตัน โคลัมบัส สำหรับข้าแล้วข้าจะส่งต่อสิ่งนี้ให้ใคร ฉันกำลังจะตาย”
Candide ร้องเมื่อได้ฟังสิ่งที่ Pangloss กล่าวพร้อมถามต่อว่า “โอ้ อาจารย์ Pangloss มันเป็นที่ไม่ดีไม่ใช่หรือ”
“มันไม่ใช่เรื่องไม่ดีทั้งหมด” Pangloss ตอบ “มันเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ มันเป็นส่วนประกอบสำคญของทั้งโลก ถ้าโคลัมบัสไม่ได้ไปที่เกาะที่เป็นโรคในอเมริกานั้น พวกเราก็คงจะไม่มี chocolate หรือ cochineal พวกเราได้รู้ว่าในทวีปของเรานั้นบางที่ก็ยังมีเรื่องขัดแย้งกัน อย่างเช่น เรื่องศาสนา ชาวเติร์ก ชาวอินเดีย ชาวเปอร์เซีย ชาวจีน ชาวสยาม ชาวญี่ปุ่น ไม่รู้เกี่ยวกับมัน แต่มันก็มีเหตุผลที่สมควรว่าในอนาคตนั้นพวกเขาจะรู้ในไม่กี่ศตรววษ ในขณะนี้ มันมีสิ่งมหัศจรรย์กำลังเกิดขึ้นในพวกเรา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหมู่ทหารรับจ้างที่ซื่อสัตย์ผู้จะตัดสินชะตาของรัฐ สำหรับพวกเรานั้นจะปลอดภัยเมื่อทหารจำนวน 3 แสนต่อสู้ด้วยจำนวนเท่ากัน พวกเขามีแค่ 2 แสน ในแต่ละฝั่งที่สู้รบ”
“มันเป็นเรื่องที่วิเศษ” Candide เอ่ยขึ้น “แต่ท่านต้องได้รับการรักษา”
“อนิจจา จะรักษาข้าได้อย่างไร” Pangross กล่าว “ข้าไม่มีเงิน ศิษย์ข้า ไม่มีใครในโลกที่ช่วยทาน ให้เลือด โดยไม่จ่ายเงิน หรือหาคนมาจ่ายเงินให้”
ด้วยคำพูดสุดท้ายนั้นทำให้ Candide ตัดสินใจ เดินไปหา James แล้วเอาหัวแทบเท้าของ James เพื่อขอร้องให้ James พาเขาไปดูสภาพของ Pangross ว่าเป็นอย่างไร ซึ่ง James ก็ไม่ได้รังเกียจที่พาอาจารย์ Pangloss ไปที่บ้านเพื่อทำการรักษาด้วยเงินของเขา ในการรักษานั้นอาจารย์ Pangloss สูญเสียดวงตาหนึ่ง หูอีกหนึ่งข้าง หลังจากนั้นด้วยความที่เขาเป็นคนอ่านออกเขียนได้ และเก่งเรื่องการคำนวณ James จึงให้เขามาเป็นคนช่วยจดเกี่ยวกับบัญชีของเขา หลังจากผ่านไปสองเดือน ระหว่างการเดินทางไป Lisbon เพื่อทำการค้าขายบางอย่าง เขาได้พานักปรัชญาสองคนขึ้นมาบนเรือด้วย จากนั้นก็อธิบายเกี่ยวกับทฤษฎีของเขาที่ว่าทุกอย่างไม่มีทางดีไปกว่านี้ได้แล้ว ซึ่ง James ไม่เห็นด้วยกับทฤษฎีนี้
“มันเหมือนกับว่า” James อธิบายขึ้นมา “มนุษยชาตินั้นมีบางอย่างบิดเบี้ยว พวกเขาไม่ใช่หมาป่า แต่พวกเขากลายเป็นหมาป่า พระเจ้าไม่ได้ประทานกระสุนขนาด 24 ปอนด์ หรือดาบปลายปืน มาเพื่อให้พวกเขาสร้างมันเพื่อใช้ทำลายล้างอีกฝ่าย ในบัญชีนี้ฉันอาจจะไม่ได้ล้มละลาย แต่ศาลจะยึดทุกอย่างจากฉันตอนล้มละลายเนื่องจากฉันโกงเจ้าหนี้”
“ทั้งหมดนี้นั้นจะขาดไม่ได้” อาจารย์ตาเดียว (Pangloss นั่นแหละ) ตอบ “สำหรับความโชคร้ายที่จะนำพาไปเกิดสิ่งที่ดี ไม่แน่ว่ายิ่งโชคร้ายเท่าไหร่ก็จะยิ่งเกิดผลดีเท่านั้น”
ขณะที่เขากำลังอธิบายเหตุผลนั้นท้องฟ้าก็กลายเป็นสีดำ ลมแรงพัดเข้ามา และเรือก็ถูกพายุพัดเข้าใส่ ในระยะมองเห็นของท่าเรือ Lisbon
คุยกับหลังแปล
อ่านตอนนี้แล้วกำหมัดกับ Pangross มากคือ โรคร้ายคือของขวัญ What มันใช้คำว่า present ผมเข้าใจว่ามันคือของขวัญนะ แต่อาจจะแปลผิดก็ได้ แล้วโรคมันติดต่อแบบ ติดกันเป็นทอดๆแล้วมาบอกว่ามันเป็นความสวยงาม ถ้าไม่มีการเดินทางแล้วเกิดโรคนี้จะไม่มีการเจอช็อกโกแลต ไม่เจอสิ่งอื่นต่างๆนาๆ นี่แหละ สุดยอดแห่ง GAT เชื่อมโยงได้ 300 คะแนน (เต็ม 150) จริงๆผมก็แปลมั่วเยอะอยู่นะ คือไม่เข้าบริบทที่ Pangloss มันพูดเลย งงจริง ตอนที่ James ยกตัวอย่างก็ไม่เข้าใจเหมือนกัน ถ้าแปลผิดพลาดประการใดต้องขออภัยด้วย เมลล์มาบอกก็ได้นะว่าแปลผิดตรงไหน จะได้เข้าใจด้วยว่าแปลผิด
ref : https://ia800301.us.archive.org/25/items/candide19942gut/19942-h/19942-h.htm